धर्म/ सस्कृती

उबेला वर्षे बिदाको महत्व छुट्टै हुन्थ्यो, जुन आज पनि स्मृतिमा ताजै रहेको छ। जेठको अन्तिमतिर परीक्षा सकिएलगत्तै असारदेखि साउनको अन्त्यसम्म गरी करिब दुई महिना लामो वर्षे बिदा हुन्थ्यो। भदौ १ गतेबाट मात्र विद्यालय खुल्थ्यो। बिदा सुरु भएलगत्तै सुरु हुन्थ्यो हाम्रो दुई महिनाको वर्षे बिदाको दिनचर्या। ग्रामीण परिवेश र कृषि नै मुख्य आयस्रोत भएकाले असार र साउनलाई विशेष महत्व दिइन्थ्यो। माना रोपेर मुरी उब्जाउने बेला भएकाले बालकदेखि वृद्धसम्म सबैका आ–आफ्नै कार्य विभाजन हुन्थे। घरभन्दा पल्लो गाउँमा रहेको सरस्वती मिलन प्राथमिक विद्यालयमा… पुरा पढौ

नेपाली समाजमा धार्मिक, सांस्कृतिक तथा प्राकृतिक महत्त्व बोकेको साउने सङ्क्रान्ति आज देशभर विभिन्न परम्पराअनुसार मनाइँदै छ। सौरमासअनुसार साउन महिनाको पहिलो दिनलाई साउने वा कर्कट सङ्क्रान्ति भनिन्छ। यस दिनदेखि सूर्य कर्कट राशिमा प्रवेश गर्ने र दक्षिणायन सुरु हुने धार्मिक मान्यता रहेको छ। साउने सङ्क्रान्तिसँगै नेपाली समाजमा साउन महिनाभर मनाइने धार्मिक तथा सांस्कृतिक गतिविधिको सुरुआत हुन्छ। विशेषगरी शिवभक्तहरूले सोमबार व्रत बस्ने, शिवालयमा पूजा गर्ने, महिलाहरूले हरिया चुरा, पोते र मेहेन्दी लगाउने परम्परा यसै महिनादेखि सुरु हुन्छ। कृषिप्रधान नेपालमा असारभर धान रोपाइँमा व्यस्त… पुरा पढौ

नेपालको राष्ट्रिय झण्डाका परिकल्पनाकार तथा लमजुङको इतिहासमा विशिष्ट योगदान पु¥याएका राष्ट्रिय व्यक्तित्व श्री ३ कुश्माखर उपाध्याय घिमिरेको पूर्णकदको शालिक स्थापना गरिएको छ । लमजुङको बेसीशहर नगरपालिका–३ रानीकुवामा शुक्रबार विधीपूर्वक पुजाआजा गरी स्थापना गरिएको होे । श्री ३ कुश्माखर उपाध्याय घिमिरे राष्ट्रिय प्रतिष्ठान, लमजुङको पहलमा निर्माण गरिएको शालिक साउन १ गते स्थापना गरिएको हो। शालिक निर्माण तथा स्थापनाका लागि गण्डकी प्रदेश सरकारबाट १५ लाख रुपैयाँ आर्थिक सहयोग प्राप्त भएको प्रतिष्ठानले जनाएको छ।कार्यक्रममा प्रतिष्ठानका अध्यक्ष श्रीकान्त घिमिरेले शालिक स्थापना गर्नुको उद्देश्य इतिहासमा… पुरा पढौ

लमजुङको बेँसीसहरस्थित कर्पुरेश्वर टोल विकास समितिले फोहोर व्यवस्थापनमा बेँसीसहर नगरपालिकाले ठोस पहल नगरे साउन २१ गतेपछि फोहोर बोकेका गाडी सञ्चालनमा रोक लगाउने चेतावनी दिएको छ। समितिका संयोजक लोकबहादुर गुरुङको अध्यक्षतामा शुक्रबार बसेको बैठकले साउन २१ गतेभित्र फोहोरको उचित व्यवस्थापन गर्न नगरपालिकालाई आग्रह गर्दै सो अवधिसम्म पनि समस्या समाधान नभए कर्पुरेश्वर–दनैफाँट क्षेत्रबाट तल नगरपालिका क्षेत्रको फोहोर बोकेका सवारीसाधनलाई प्रवेश गर्न नदिने निर्णय गरेको हो। समितिका अनुसार बेँसीसहर नगरपालिका–८ अन्तर्गत मर्स्याङ्दी नदी किनारमा लामो समयदेखि अव्यवस्थित रूपमा फोहोर फालिँदै आएको छ। यसले… पुरा पढौ

लमजुङ बेसीशहरमा दाहसंस्कारका लागि उपयुक्त सार्वजनिक घाटको अभाव अन्त्य गर्ने उद्देश्यले निर्माण गरिएको नेवास् सार्वजनिक घाट निर्माण कार्य सम्पन्न भएको छ। बेसीशहर नेवार समाजको पहलमा निर्माण गरिएको उक्त घाट बेसीशहर नगरपालिका–७, भोटेफाँट जाने पुल नजिक अवस्थित रहेको छ। घाट नेवार समुदायको अग्रसरतामा निर्माण गरिए पनि सम्पूर्ण समुदायले प्रयोग गर्न सक्ने सार्वजनिक संरचनाका रूपमा सञ्चालन गरिने समाजले जनाएको छ। निर्माण समितिका अनुसार घाट निर्माणका लागि समुदायबाट २४ लाख रुपैयाँभन्दा बढी सहयोग रकम संकलन भएको थियो। निर्माण कार्यमा करिब १९ लाख रुपैयाँ… पुरा पढौ

लमजुङको बेसीसहर नगरपालिका–११ तिलाहार ुमा रहेको ज्येष्ठ नागरिक सङ्घ समिति दिवा सेवा केन्द्रले नियमित रूपमा सञ्चालन गर्दै आएको भजन–कीर्तन कार्यक्रममा ज्येष्ठ नागरिकहरूको सहभागिता दिनप्रतिदिन बढ्दै गएको छ। प्रत्येक महिनाको १ र १५ गते आयोजना हुने उक्त कार्यक्रममा त्यस क्षेत्रका एक सयभन्दा बढी ज्येष्ठ नागरिकहरू सहभागी हुने गरेका छन्। रामचोक गाउँ, बस्नेतडाँडा, बानियापधेरा, गैराथोक, तिनपिप्ले, तिलाहार, स्याउत, कार्कीडाँडा तथा पण्डितथोक लगायतका विभिन्न बस्तीबाट ज्येष्ठ नागरिकहरू कार्यक्रममा उपस्थित हुने गरेका छन्। दिनभर सञ्चालन हुने भजन–कीर्तन तथा धार्मिक गतिविधिले समयको सदुपयोग हुनुका साथै… पुरा पढौ

लमजुङको मर्स्याङ्दी गाउँपालिका–४, मिप्रामा साहसिक पर्यटन र परम्परागत संस्कृतिको प्रवद्र्धन गर्ने उद्देश्यले ’भिर मौरी मह सिकार उत्सव २०८३’ को आयोजना गरिएको छ। मस्र्याङ्दी गाउँपालिकामा हरेक वर्ष नियमित रूपमा आयोजना गरिने यो मह सिकार यहाँको वार्षिक तालिकाकै एउटा अभिन्न हिस्सा र गुरुङ समुदायको ऐतिहासिक एवं गौरवशाली पहिचान हो। सदियौँदेखि चलिआएको यो परम्परागत कला केवल जीविकोपार्जनको माध्यम मात्र नभई गुरुङ गाउँहरूको वीरता र पुख्र्यौली सीपको प्रतीक समेत मानिन्छ। विशेषगरी गुरुङ समुदायको बाहुल्यता रहेको यस क्षेत्रमा मह काड्नुअघि प्रकृति र देवदेवीको पूजा गर्ने… पुरा पढौ

“गाउँ–शहरमा लमजुङ दरबार, मायालाई दिने थिए फूल जस्तो जोवन, भइसक्यो मेरो घरबार…”यो कालजयी गीत नेपाली लोक संगीतको एउटा बलियो खम्बा हो। लमजुङको पहिचान बनेको यो गीतकी गायिका माया गुरुङको वास्तविक जीवन कुनै चलचित्रको पटकथाभन्दा कम छैन। यो कथा एउटा कलाकारको सफलताको मात्र होइन, बरु अभावलाई गलाएर पहिचान बनाउने एउटा अदम्य साहसको दस्ताबेज हो। सुरिलो स्वरकी धनी माया गुरुङको २०१९ साल असार २९ गते भानु जयन्तीको दिनमा ४ जना दाई र १ वटा दिदी पछि पाँचौ सन्तानको रुपमा लमजुङको बेसीशहर नगरपालिका… पुरा पढौ

आज देशभर “माता तिर्थ औँसी” (आमाको मुख हेर्ने दिन) श्रद्धा र सम्मानका साथ मनाइएको छ। प्रत्येक वर्ष वैशाख कृष्ण औँसीका दिन मनाइने यस पर्वमा जीवित आमालाई मिठाइ तथा उपहार दिएर सम्मान गर्ने र दिवंगत आमाको सम्झनामा तीर्थस्थलमा पूजा–आराधना गर्ने परम्परा रहेको छ। विशेषगरी काठमाडौँको माता तिर्थ, गोकर्ण, देवघाट लगायतका धार्मिक स्थलहरूमा बिहानैदेखि श्रद्धालुहरूको भीड लागेको देखिएको थियो। आमा नभएकाहरूले माता तिर्थ कुण्डमा स्नान गरी आमाको आत्माको शान्तिको कामना गर्दै तर्पण अर्पण गरेका छन्। यस दिन आमाले सन्तानलाई आशीर्वाद दिने तथा… पुरा पढौ

आजदेखि विसं २०८३ प्रारम्भ भएको छ । आज वैशाख १ गते वर्षको पहिलो दिन देशभर एकआपसमा शुभकामना आदानप्रदान गरी हर्षोल्लास साथ मनाइँदैछ । नयाँ वर्षलाई उत्साह, नयाँ उमङ्ग र नयाँ सुरुआतका रूपमा पनि लिने गरिन्छ । संसारभर नयाँ वर्षलाई विशेष पर्वका रूपमा मनाउने प्रचलन रहेका छन् । त्यसैमध्येको नेपालमा वैशाख १ गतेलाई नयाँ वर्षका रूपमा मानाइँदै आइएको छ । सबैभन्दा पूरानो संवत्का रूपमा विक्रम संवत् स्थापित छ । सोही संवत्को आज पहिलो दिन हो । आज सूर्यले मीन राशिको भोग… पुरा पढौ