नीतिकथा

लमजुङको सदरमुकाम कुन्छाबाट बेसीशहर सार्दाको प्रसंग

झण्डै ५० वर्ष पहिला भए गरेका काम कुराहरु मध्ये कतिपय कुरा उमेर अवस्थाको कारणले पनि होला, स्मृति पटलमा जस्ताको तस्तै ताजा रहन सकेन । बुढयौलीले गाँजेपछि स्मरण शक्ति हास्र हुने, हातपाँउ चलाउन निकै गारो हुने र लेखपढ गर्ने जाँगर मर्दै जाने स्थिती सिर्जना हुँदो रहेछ । जेहोस् सम्झन सकेजति कुराहरुको स्मरण गर्न लायक विषय लिपिवद्ध गरेर राखिदिन सके यस्ता ऐतिहासिक एवं सामाजिक परिघटनाहरु प्रति चासो राख्ने भावी पिढींका लागि उपयोगी सामाग्री बन्न पनि सक्ला भन्ने हेतुले यस संबन्धमा सम्झन सके… पुरा पढौ

शैक्षिक उन्नयन स्मारिका २०८१ विमोचनको तयारीमा

नेपाल शिक्षक संघ लमजुङले स्मारिका प्रकाशनको तयारी तिब्र बनाएको छ । यहि जेठ १५ गते गणतन्त्र दिवशको अवसरमा संघले स्मारिका प्रकाशन गरी विमोचन गर्ने तयारी गरेको हो । नेपाल शिक्षक संघ जिल्ला कार्य समिति लमजुङले आफ्नो स्थापना दिवशको उपलध्यक्षमा प्रकाशन गर्न लागेको स्मारिकाको सबै तयारी पूरा भएको र अब छपाईको काम मात्रै बाँकी रहेका संघ अध्यक्ष सूर्य केसीले बताउनुभयो । “शैक्षिक उन्नयन स्मारिका २०८१” नामक स्मारिका शिक्षक संघका केन्द्रिय अध्यक्ष सोमनाथ गिरीको प्रमुख आतित्थ्यतामा विमोचन गरिने प्रकाशन समितिका संयोजक तिर्थराज… पुरा पढौ

लमजुङका गुरुङ बस्तीमा यतिबेला घाटु नाचको रौनक

लमजुङका विभिन्न गुरुङ बस्तीमा यतिबेला सती घाटु नाच सुरु भएको छ । विशेषगरी श्रीपञ्चमीमा विधिपूर्वक पूजाअर्चना गरी सुरु गरिने घाटु नाच वैशाख पूर्णिमामाको दिन देखि तीन दिन नाचेर समापन गरिन्छ । विशेषगरी गुरुङ समुदायमा घाटुनाच बढी प्रचलित छ । गुरुङबाहेक दुरा र मगर समुदायले पनि घाटु नाच्ने, गाउने गरेको पाइन्छ । घाटु एक शास्त्रीय नाच हो । जानकारहरूका अनुसार १६औँ शताब्दी तिर लमजुङका एक दम्पती राजारानीको विवाह, प्रेम, गृहस्थी, राजकाज, जंगलको सिकार, पुत्रबढाई, लडाइँ र अन्ततः मृत्युसम्मको कथा नै घाटुको… पुरा पढौ

आज माता तिर्थ औंशी अर्थात आमाको मुख हेर्ने दिन

आज बुधबार माता तिर्थ औंशी अर्थात आमाको मुख हेर्ने दिन । आजको दिन जन्म दिने आमाप्रति श्रद्धा, भक्ति, सम्मान तथा आदर व्यक्त गर्दै आशिर्वाद लिएर मनाइँदैछ । मातातीर्थ औंशी जन्म दिने आमाप्रति आदर व्यक्त गर्न पौराणिक कालदेखि मनाइँदै आएको पर्व हो । आजको दिन आमाले गरेका महान् र कष्टपूर्ण कामहरुको सम्झना गरिन्छ । आजको दिन आमाप्रति सम्मान र आमालाई सम्झने दिन हो ।माता तिर्थ औंशीको दिन बिहानै उठेर नुहाएपछि आफ्नी आमालाई नयाँ लुगा, मीठा तथा तागतिला खानेकुरा खान दिएर आशीर्वाद… पुरा पढौ

आशुकवित्व र द्रुतलेखनको अनुपम नमुना ‘‘तिम्रो गमला मसित बोल्दैन’’ प्रा.डा. देवी नेपाल

नेपाली कविता र काव्य परम्पराको वर्तमान समयमा कवि श्रीकृष्ण न्यौपाने आशुलेखन तथा द्रुतलेखनका एक अद्भुत दृष्टान्त बनेर देखापर्नुभएको छ । वि.सं. २०७९ र २०८० मा मात्र आठओटा काव्यकृतिहरू प्रकाशन गरिसक्नुभएका कवि न्यौपाने अहिले फेरि ‘तिम्रो गमला मसित बौल्दैन’ खण्डकाव्य लिएर आउनुभएको छ । उहाँको कवितात्मक गण्डकी प्रवाहले कहाँ पुगेर विश्राम लिने हो वा समुद्रसम्मै पुगेर मोती झिकेर फर्कने हो, हेर्न बाँकी छ तर उहाँभित्रको उत्साह, लनशीलता, समर्पण, त्याग र प्रतिभा प्रवाहलाई हेर्दा आगामी दिनमा पनि उहाँबाट नेपाली काव्यजगत्ले अझै धेरै… पुरा पढौ

बाख्रा फर्म देखि संसदसम्म: माननिय तामाङ

लमजुङको क्होलासोथार गाउँपालिका वडा नम्बर २ मालिङ गाउँमा २०३० साल जेठ १७ गते जन्मनु भएका पार्वती तामाङ अहिले गण्डकी प्रदेशको सभा सदस्य हुुनुहुन्छ । २०७९ साल मंसिरमा भएको प्रदेश तथा संघिय चुनावमा नेपाली काग्रेंसबाट जनजाती कोटामा छनोट भएर समानुपातिक सासंदमा पर्नुभएको हो । गाउँमा नै सामान्य खेती किसानी गरेर जिवन निर्वाह गर्दै आउनुभएका तामाङ र उहाँको परिवार तत्कालिन सशस्त्र द्धन्द्धको बेला गाउँमा बस्न नसक्ने अवस्था भएर २०५९ सालमा गाउँ छोडर सदरमुकाम बेसीशहर झर्यो । सो मकैमराङ गाउँमा १७ घर तामाङको… पुरा पढौ

गण्डकी प्रदेश सभामा मेरो एक वर्ष

- यशोदा रिमाल प्रदेश सभा सदस्य, गण्डकी प्रदेश सभा सुन्दर हिमाल, कलकल वग्ने झर्ना, अनि हरियाली मनोरम दृश्य । लमजुड सदरमुकाम बेंसीशहरदेखि उत्तरी भेग, त्यही एउटा गाउँमा जन्मिएकी छोरी म । - माध्यमिक शिक्षा गाउँ नजकैको विद्यालयबाट प्राप्त गरेँ । विद्यालयदेखि नै सामाजिक न्याय, समानता र प्रजातन्त्रप्रति तीव्र आकर्षण थियो । भर्खरै बहुदलीय व्यवस्था घोषणा भएको थियो । उन्मुक्त वातावरणमा विद्यालयबाटै अनेरास्ववियुमा लागेँ । अध्ययन साथसाथै सामाजिक कार्य रुची थियो, निरन्तरता दिएँ । वैवाहिक जीवन सुरु भयो । परिवारिक जीवन,… पुरा पढौ

८१ वर्षको उमेरमा पनि धर्म, संस्कृति जोगाउने अभियानमा रुद्रनिधी तिवारी

लमजुङको बेसीशहर नगरपालिका वडा नं ११ मा बसोबास गर्ने रुद्रनिधी तिवारी अहिले ८१ वर्षको हुनुभयो । २००० साल साउन २३ गते बुवा विश्वनिधी तिवारी र आमा शिवकुमारी तिवारीका ५ सन्तान मध्ये जेठो सन्तानको रुपमा जन्मनुभयो । बाल्यकाल देखि नै साहित्य तथा लोक गायन र व्यङ्व्यमा रुची राख्ने तिवारीले ३७ वर्ष शिक्षण पेसामा सेवा गर्नुभयो । परिवारको जेठो सन्तान भएकाले उहाँ ९ वर्षको हुदाँ हजुरबुवाआमाले रहरमा ९ वर्ष कै इश्वरी तिवारीसगँ बिवाह गरिदिनुभयो । ७२ वर्ष सम्म पनि उहाँहरुको जोडीमा रहर… पुरा पढौ

स्वार्थी मान्छे !

मनिसको सबै भन्दा ठुलो चरित्र भनेको नै अति स्वार्थी हुनु हो । एक जना मानिस बाटोमा कतै गइरहेको थियो । विपरीत दिशाबाट बाघ दौडिएर आयो । त्यो मान्छे हत्तपत्त छेउमा भएको  रुखको लत्रिएको हाँगालाई समातेर रुख माथि गयो । तर रुखको केही माथि एउटा अजंगको भालु बसिरहेको रहेछ । अब बाघ भालुलाई भन्छ -' हेर भालु भाइ यो स्वार्थी मान्छे मेरो सिकार हो, यसलाई १ लात्ति दिएर तल झार, म यसलाई रगत चुसेर यसको मुटु कलेजो खाएर अघाएर अन्तै जान्छु… पुरा पढौ

धैर्यको फल

गर्भवती मृगले जंगलमा बच्चा जन्माउन लागेकी थिई। ऊ एकान्त र सुरक्षित ठाउँको खोजीमा घुम्दै थिई। हिँड्दाहिँड्दै नदीको किनारमा अग्लो र बाक्लो घाँस देखी। उसलाई सो स्थान बच्चा जन्माउन उपयुक्त लाग्यो। त्यहाँ पुग्नासाथ उसलाई प्रसव पीडा सुरु भयो। ठीक त्यही समयमा आकाशमा कालो बादल मडारिँदै बिजुली चम्किन थाल्यो। मेघ गर्जनका साथ पानी पर्ने संकेत देखा प¥यो। उसले दाहिनेतर्फ हेरी त्यहाँ एउटा सिकारीले तीरको निसाना मिलाएर आफूतर्फ ताक्दै थियो। सिकारीको निसानामा पर्न लागेको देखेपछि आत्तिएर बायाँतर्फ फर्की। बायाँतर्फ एउटा भोकाएको बाघ लगभग… पुरा पढौ